Tháp Đôi Quy Nhơn Nét Văn Hóa Độc Đáo của Người Chăm

0
624
tháp đôi quy nhơn

Tháp Đôi Quy Nhơn nằm khiêm nhường trong một thành phố nhỏ, là ốc đảo yên tĩnh giữa nhịp sống hối hả. Bao quanh Tháp Đôi là những rặng dừa và cây nhiệt đới khác nhau. Tạo ra khung cảnh vừa đẹp vừa huyền bí. Đây cũng là hiện thân cho nét văn hóa Chăm Pa cổ. 

1 Văn hóa người Chăm 

Các di tích văn hóa Chăm có thể tìm thấy ở khắp các tỉnh duyên hải miền Trung Việt Nam. Chúng tồn tại trong các cụm nhỏ ở các tỉnh khác, nhưng đầm đìa rải rác khắp địa bàn tỉnh Bình Định, trung tâm của Vương quốc Champa mà phát triển mạnh mẽ ở đây từ thế kỷ 10 đến thế kỷ 15.

Vào thời kỳ đỉnh cao, người Chăm là những người đi biển lành nghề và kiểm soát các tuyến đường thương mại hàng hải. Như tuyến giữa Trung Quốc, Ấn Độ và Indonesia kinh doanh lụa và gia vị.

Có tám quần thể gồm 14 tháp Chăm, một số nằm trong thung lũng. Một số trên đỉnh đồi và một số nằm sát đường quốc lộ. Các tháp Chăm đặc trưng bởi việc sử dụng gạch đỏ và các đặc điểm kiến ​​trúc độc đáo. Bao gồm mái vòm hình ngọn giáo trên cửa sổ và cửa ra vào! Có hoa văn và kiểu dáng chạm khắc tinh tế.  

2 Di tích Tháp Đôi Quy Nhơn

Tháp Đôi Quy Nhơn được coi là có một không hai trong kiến ​​trúc Chăm. Một trong hai chiếc cao 20 mét và tháp còn lại là 18 mét. Tháp Đôi được xây dựng vào cuối những năm 12 thứ thế kỷ! Và được chính thức công nhận là một di tích văn hóa lịch sử quốc gia vào năm 1980. 

tháp đôi quy nhơn
Di tích Tháp Đôi ở Quy Nhơn

2.1 Vị trí tọa lạc của Tháp Đôi

Tháp Đôi Quy Nhơn nằm trên giao lộ đường Trần Hưng Đạo và đường Tháp Đôi, phường Đống Đa, Quy Nhơn. Thắp nằm trong hoa viên có diện tích hơn 6.000m2, được thiết kế với cây cỏ và đèn chiếu sáng. Khuôn viên được tô điểm với thảm cỏ xanh và những hàng cây tán rộng, có bóng mát.

Đây là một nơi lý tưởng cho du khách dừng chân ngắm cảnh và chụp hình. Đặc biệt vào buổi tối, hệ thống đèn chiếu sáng được bật lên. Càng khiến cho khung cảnh xung quanh Tháp Đôi Quy Nhơn thêm lung linh và huyền ảo. 

Du khách có thể du lịch đến Tháp bằng xe khách. Hoặc tự đi bằng ô tô và xe máy cá nhân từ thành phố Quy nhơn tới Tháp Đôi Quy Nhơn. Đi theo hướng từ Cầu Đôi dọc theo quốc lộ 19. 

Đối với du khách ở xa thì có thể đi bằng máy bay đến thành phố Quy Nhơn. Sau đó thuê ô tô hoặc mua vé xe khách để đến du lịch khám phá Tháp Đôi. 

2.2 Tổng thể bên ngoài Tháp Đôi Quy Nhơn

Trải qua nhiều thăng trầm và biến cố lịch sử, giờ đây các công trình của người Chăm xây dựng ở thế kỷ thứ 10 đến thế kỷ 15 đã bị tàn phá.

Tháp Đôi Quy Nhơn là một trong 8 tháp Chăm còn tồn tại cho đến nay tại Quy Nhơn, một trong những di tích văn hóa mang màu sắc tôn giáo Chăm Pa. 

tháp đôi quy nhơn
Cận cảnh Tháp Đôi

Tháp Đôi Quy Nhơn được xây dựng bởi những viên gạch nung. Xếp chồng và khít với nhau để tạo nên khối vững chắc. Khối gạch được kết dính với nhau bởi thứ keo dính đặc. Đây là một bí quyết trong kỹ thuật kiến trúc cổ xưa của người Chăm. 

Cho đến nay, các nhà khảo cổ và nghiên cứu vẫn chưa biết người Chăm đã sử dụng gì? Để có thể gắn những viên gạch lại một cách vững chắc và giúp tháp tồn tại được với thời gian lâu như vậy. 

2.3 Nét chạm khắc độc đáo của Tháp Đôi

Phần chân tháp được nâng đỡ bởi một khối đá lớn vững chắc và các tầng gạch nung. Các phần trên của Tháp Đôi được chạm khắc hình khỉ nhảy múa, hươu, sư tử đầu voi và các thiền sư. Các góc được trang trí bằng những con chim đá Hindu thần thoại.

Các họa tiết trang trí là những con thú, được tôn sùng trong tín ngưỡng Chăm. Tháp Đôi là tháp Chăm nổi tiếng nhất tỉnh Bình Định. Tất cả đã tạo nên một bức tranh sinh động! Thể hiện rõ đời sống tâm linh của người Chăm cổ. 

tháp đôi quy nhơn
Tháp Đôi về đêm được chiếu sáng lung linh

Tháp lớn được xây dựng cân đối với phần thân và mái được người thiết kế xử lý tinh tế bằng những đường diềm tinh tế, hài hòa. Phần hai bên được trang trí với hoa văn cổ xưa với hình ảnh 21 vũ nữ đang múa hát quanh diềm mái trông rất sống động.

Phần giữa ngăn cách thân tháp và mái được trang trí bằng hình điêu khắc tu sĩ đang thiền ở tư thế ngồi. Phần hai bên được điêu khắc voi châu sắp đặt đối xứng nhau. 

Ở tháp nhỏ cũng được xây dựng với thiết kế tượng tự tháp lớn. Chỉ khác ở phần viền mái không có hình khắc vũ nữ mà thay vào đó là 13 con hươu xung quanh trông rất sống động.

 Nhìn vào cả hai ngôi tháp, du khách có thể thấy được sự tỉ mỉ của người chăm cổ cũng như những nét văn hóa xưa của họ.

3. Tháp Đôi Quy Nhơn là nơi thu hút khách tham quan mỗi năm

Trong những năm gần đây, Tháp Đôi Quy Nhơn đang dần nổi tiếng và được đầu tư để đẩy mạnh du lịch của thành phố. Số lượng du khách đến thăm trong và ngoài nước liên tục tăng. Họ bị thu hút không chỉ bởi kiến trúc đặc biệt, độc đáo của người Chăm! Mà còn là lịch sử văn hóa lâu đời của người cổ xưa. 

Khi đến tham quan tháp, du khách sẽ có dịp nghe hướng dẫn viên giới thiệu một cách tỉ mỉ và chi tiết những nét thiết kế trong và ngoài tháp.

Bên cạnh đó, bạn còn được kể về lịch sử của đất nước Chăm và nếp sống sinh hoạt của họ. 

Đặc biệt hằng năm vào dịp mùng 2 tết, tại đây còn diễn ra lễ hội! Với những tiết mục ca múa hát thể hiện lại văn hóa Chăm đặc sắc.

4. Quá trình trùng tu Tháp Đôi Quy Nhơn

Mặc dù nói Tháp Đôi là di tích còn sót lại của văn hóa Chăm xưa, nhưng bên trong nó phần nào cũng đã bị bào mòn bởi thời gian. Trong nhiều thập kỷ, ảnh hưởng của chiến tranh và bào mòn của gió, Tháp Đôi đang bị hư hại nặng nề.

Những đường nét điêu khắc bên ngoài dần mờ nhạt và di vật bên trong tháp cũng như thế. NHững bức phù điêu đá và tượng khắc giờ đây cũng không còn nguyên vẹn. 

Nhận thức được giá trị lịch sử của Tháp Đôi Quy Nhơn. Các cấp chính quyền đã tích cực tu sửa và phục dựng lại những chi tiết của tháp. Với sự giúp đỡ của các chuyên gia trong nước và quốc tế. Tháp dần được trùng tu và tôn tạo lại từng ngày. Qua nhiều năm phục dựng, gia cố, cuối cùng Tháp Đôi Quy Nhơn cũng đã được khôi phục! Và có lại phần nào dáng vẻ nguyên thủy của nó. 

Có những phần của tháp đã bị tổn hại nghiêm trọng không thể nào phục chế lại được. Tuy nhiên, tháp vẫn mang một vẻ đẹp lịch sử và cổ kính của riêng nó. 

5. Các Tháp Chăm khác nổi tiếng

5.1 Tháp Bánh Ít 

Bên cạnh Tháp Đôi Quy Nhơn, Tháp Bánh Ít là một nhóm bốn tháp Chăm được trùng tu đẹp đẽ! Nằm trên đỉnh đồi với tầm nhìn ra toàn cảnh vùng nông thôn xung quanh. Nằm cách trung tâm thành phố Quy Nhơn khoảng 15km, ngay gần Quốc lộ 1A. Những tòa tháp này chắc chắn sẽ để lại ấn tượng lớn cho bất kỳ ai khi đến đây. Là một trong những địa điểm Chăm phổ biến với khách du lịch, bạn sẽ tìm thấy một loạt các bảng chỉ dẫn cung cấp một số thông tin cơ bản về kiến ​​trúc của mỗi tháp.

Tháp Bánh Ít bao gồm bốn tháp Chăm được trùng tu đẹp đẽ nằm trên đỉnh đồi ở Thôn Đại Lộc.

tháp đôi quy nhơn
Tháp Bánh Ít

Được xây dựng vào cuối thế kỷ 11 do người Chăm xây nên. Kiến ​​trúc của mỗi tháp có sự khác biệt rõ rệt. Đẹp từ xa và hùng vĩ hùng vĩ khi nhìn gần, các tòa tháp là đại diện cho sự chuyển đổi từ phong cách thời Mỹ Sơn sang phong cách Bình Định. Những dấu tích còn lại là bằng chứng cho một số lượng lớn các công trình kiến ​​trúc khác đã từng tồn tại ở đây.

Nhìn kỹ và bạn cũng sẽ thấy các họa tiết hoa lá trên các cạnh của mái nhà. Ngày nay, tháp này vẫn tiếp tục là nơi thờ cúng của những người theo đạo Phật và bạn sẽ thường thấy các nhóm tụ tập ở đây để tham gia các hoạt động tôn giáo.

5.2 Thành Vijaya

Thành Vijaya là một trong những di tích quan trọng nhất của tất cả các di chỉ của người Chăm. Vijaya đã từng là một thành phố thịnh vượng và địa điểm này đã trở thành thủ đô của Vương quốc Chăm từ thế kỷ 11 cho đến năm 1471.

Đây là địa điểm của một số trận chiến lớn, bao vây và cướp phá, và sau đó là trung tâm chính trị của các vương quốc thời Chăm Pa.

tháp đôi quy nhơn
Các di tích còn sót lại tại thành

Tháp Đôi Quy Nhơn có vẻ may mắn hơn khi vẫn còn giữ được nhiều phần kiến trúc so với thành Vijaya. Các cuộc khai quật mở đã phát hiện một số di vật như tường thành, sư tử đá và giếng vuông còn sót lại.

Hầu hết những gì có thể nhìn thấy ngày nay là di tích từ thời Tây Sơn để lại. Các di tích thuộc về Chăm Pa xưa còn tồn tại lại thì rất ít.

5.3 Tháp Cánh Tiên 

Chỉ cách thành Vijaya vài phút là đến Tháp Cánh Tiên. Đi qua một con đường nhỏ bên ngoài Quốc lộ 1A, tháp nằm ở giữa nơi từng là Thành Vijaya.

Không giống như Tháp Đôi, nó nhận được ít sự quan tâm của du khách hơn nhiều và bạn có thể dễ dàng tham quan khuôn viên một mình.

Cái tên ‘Cánh Tiên’ có nghĩa là ‘đôi cánh của nàng tiên’ vì tháp giống như một nàng tiên bay lên trời khi nhìn từ xa. Nếu bạn nhìn kỹ, bạn cũng sẽ nhận thấy nhiều cánh trang trí trên mỗi cột góc.

tháp đôi quy nhơn
Tháp Cánh Tiên

Khuôn viên của tháp rất yên bình, là nơi tuyệt vời để thư giãn và khám phá ngôi đền theo cách riêng của bạn. Ở phía xa, bạn sẽ có thể nhìn thấy một ngọn tháp khác nằm trên đỉnh đồi.

Các viên gạch là bằng chứng cho thấy người Chăm đã khéo léo sắp đặt những công trình kiến ​​trúc đáng kinh ngạc này như thế nào.

Có một phòng bán vé nhỏ ở cổng, tuy nhiên nơi này thường không có người trông coi do lượng khách đến rất thấp. Tháp Cánh Tiên là một điểm dừng dễ dàng nếu bạn muốn tìm hiểu hết những nét kiến trúc Chăm.

Tháp Đôi Quy Nhơn trải qua nhiều năm tháng đã bị mất đi một phần kiến trúc cổ. Tuy nhiên nhờ nỗ lực của con người và các cấp chính quyền đã phần nào giúp Tháp Đôi Quy Nhơn và các khu tháp Chăm khác tiếp tục tồn tại đến ngày nay.

BÌNH LUẬN

Vui lòng nhập bình luận của bạn
Vui lòng nhập tên của bạn ở đây