Viêm Tiết Niệu – Căn Bệnh Dễ Gặp Nhưng Cũng Dễ Tránh

0
283
viêm tiết niệu

Viêm tiết niệu là một căn bệnh rất dễ mắc phải, tuy nhiên nó cũng không khó để phòng chống. Bài viết sau sẽ đưa đến bạn những thông tin căn bản về bệnh như nguyên nhân gây bệnh, các loại bệnh có thể gặp, cách xét nghiệm, chữa trị và phòng chống bệnh. 

1. Viêm tiết niệu là gì?

Viêm tiết niệu (hay nhiễm trùng đường tiết niệu – UTI) là một loại nhiễm, trùng rất phổ biến trong hệ tiết niệu của bạn. Các cơ quan trong hệ này có thể là niệu đạo (viêm niệu đạo), niệu quản, bàng quang (viêm bàng quang) và thận (viêm bể thận). 

Bất kỳ ai cũng có thể bị nhiễm trùng, nhưng chúng phổ biến hơn ở những người bị viêm âm hộ. Khoảng 60% phụ nữ và 12% nam giới sẽ có ít nhất một lần bị viêm tiết niệu trong suốt cuộc đời của mình. Và 20-30% bị nhiễm trùng tái phát.

Viêm tiết niệu là do các vi sinh vật như vi khuẩn vượt qua hệ thống phòng thủ của cơ thể trong đường tiết niệu. Thông thường, nước tiểu di chuyển qua hệ thống tiết niệu của bạn mà không bị ô nhiễm. Tuy nhiên, khi vi khuẩn xâm nhập từ bên ngoài vào cơ thể, chúng có thể gây ra các vấn đề như nhiễm trùng và viêm. Ảnh hưởng đến thận, bàng quang và các đường ống dẫn.

Có hai loại viêm tiết niệu: viêm bàng quang và viêm niệu đạo. Viêm bàng quang là tình trạng bàng quang bị nhiễm trùng. Viêm niệu đạo là tình trạng niệu đạo bị nhiễm trùng. Nếu không được điều trị, một trong hai bệnh này có thể lây lan và gây nhiễm trùng thận. Vì vậy, mặc dù UTI thực sự rất phổ biến, nhưng cũng rất nguy hiểm nên bạn cần phải xem xét chúng một cách nghiêm túc.

viêm tiết niệu
Viêm tiết niệu là một loại nhiễm trùng phổ biến

2. Nguyên nhân và các nhân tố tác động

Hơn 90% các trường hợp nhiễm trùng bàng quang (viêm bàng quang) là do E. coli, một loại vi khuẩn thường được tìm thấy trong ruột. Tuy nhiên có rất nhiều nguyên nhân để mắc vi khuẩn này. Hầu hết mọi người không thể xác định chính xác nguyên nhân gây ra nhiễm trùng tiểu của họ vì rất nhiều thứ có thể dẫn đến nó.

Một số người dễ bị viêm tiết niệu hơn. Ví dụ phụ nữ dễ bị nhiễm hơn nam giới vì có niệu đạo ngắn hơn. Do đó vi khuẩn chỉ phải di chuyển với khoảng cách ngắn hơn để đến bàng quang.

Một số yếu tố có thể làm tăng khả năng bị nhiễm bệnh là:

2.1. Yếu tố cơ thể

Phụ nữ đã trải qua thời kỳ mãn kinh có sự thay đổi trong niêm mạc âm đạo và mất đi sự bảo vệ mà estrogen cung cấp, làm tăng nguy cơ mắc viêm tiết niệu. Một số phụ nữ có khuynh hướng di truyền và có đường tiết niệu khiến vi khuẩn dễ dàng bám vào họ hơn. Quan hệ tình dục cũng có thể ảnh hưởng đến nguy cơ bạn bị bệnh.

2.2. Tránh thai

Phụ nữ sử dụng màng ngăn âm đạo cũng có nguy cơ mắc viêm tiết niệu cao hơn so với những người sử dụng các hình thức ngừa thai khác. Sử dụng bao cao su có bọt diệt tinh trùng cũng được biết là có liên quan đến nguy cơ mắc UTI cao hơn ở phụ nữ.

viêm tiết niệu
Phụ nữ dùng màng ngăn âm đạo có nguy cơ mắc viêm tiết niệu cao hơn

2.3. Giải phẫu 

Bạn có nhiều khả năng bị viêm tiết niệu nếu đường tiết niệu của bạn có bất thường hoặc gần đây đã đặt một thiết bị (chẳng hạn như ống dẫn chất lỏng ra khỏi cơ thể). 

Những bất thường này thường thấy ở trẻ em khi còn nhỏ nhưng vẫn có thể gặp ở người lớn. Có thể đó là những bất thường về cấu trúc. Chẳng hạn như bàng quang mở rộng, khiến cơ thể không thể thoát hết nước tiểu từ bàng quang.

2.4. Ảnh hưởng hệ miễn dịch

Các vấn đề như tiểu đường (lượng đường trong máu cao) cũng khiến mọi người có nguy cơ mắc viêm tiết niệu cao hơn vì cơ thể cũng không có khả năng chống lại vi trùng.

3. Các triệu chứng của bệnh 

Một trong những triệu chứng phổ biến nhất của viêm tiết niệu là nhu cầu đi tiểu thường xuyên (tần suất), khẩn cấp và không kiểm soát (rò rỉ nước tiểu). Bạn có thể cảm thấy mình cần phải đi tiểu mọi lúc, ngay cả khi bạn vừa đi tiểu. Viêm tiết niệu làm cho niêm mạc của đường tiết niệu bị đỏ và bị kích thích (viêm), một số xác triệu chứng UTI bao gồm:

  • Đau hoặc rát khi bạn đi tiểu
  • Nhu cầu đi tiểu đêm
  • Nước tiểu có mùi hôi hoặc đục
  • Máu hoặc mủ trong nước tiểu của bạn
  • Đau nhức, áp lực hoặc chuột rút ở bụng dưới, lưng hoặc hai bên

Nếu nhiễm trùng đến thận của bạn, các triệu chứng UTI của bạn cũng có thể bao gồm:

  • Đau mạn sườn (bên của cơ thể) hoặc đau lưng dưới
  • Đau khi quan hệ tình dục
  • Sốt
  • Ớn lạnh
  • Buồn nôn
  • Nôn mửa
  • Cảm thấy mệt

Nếu bạn có bất kỳ triệu chứng nào trong số này, hãy cho bác sĩ ngay lập tức. Viêm thận rất nghiêm trọng và cần được điều trị ngay lập tức.

Tuy nhiên, những triệu chứng này không phải lúc nào cũng do UTI. Các bệnh nhiễm trùng khác, chẳng hạn viêm âm đạo cũng có thể gây đau hoặc đi tiểu thường xuyên. Chỉ bác sĩ mới có thể biết chắc chắn bạn có bị nhiễm trùng tiểu hay không. VÀ bằng cách kiểm tra, xét nghiệm.

4. Kiểm tra – xét nghiệm viêm tiết niệu

Bác sĩ sẽ sử dụng các xét nghiệm sau để chẩn đoán viêm tiết niệu:

  • Phân tích nước tiểu: Xét nghiệm này sẽ kiểm tra nước tiểu để tìm tế bào hồng cầu, bạch cầu và vi khuẩn. Số lượng tế bào bạch cầu và hồng cầu được tìm thấy trong nước tiểu của bạn có thể cho thấy bạn đang bị nhiễm trùng.
  • Cấy nước tiểu: Cấy nước tiểu được sử dụng để xác định loại vi khuẩn trong nước tiểu của bạn. Đây là một xét nghiệm quan trọng vì nó giúp xác định phương pháp điều trị thích hợp.

Nếu tình trạng nhiễm trùng của bạn khó điều trị hoặc bạn cứ bị nhiễm trùng lặp đi lặp lại. Thì bác sĩ có thể sử dụng các xét nghiệm sau để kiểm tra đường tiết niệu của bạn để tìm bệnh hoặc chấn thương:

  • Siêu âm: Sóng âm thanh tạo ra hình ảnh của các cơ quan nội tạng. Thử nghiệm này được thực hiện trên da của bạn, không đau và thường không cần chuẩn bị gì.
  • Soi bàng quang: Xét nghiệm này sử dụng một dụng cụ đặc biệt có gắn ống kính và nguồn sáng (kính soi bàng quang) để quan sát bên trong bàng quang từ niệu đạo.
  • Chụp CT: Một xét nghiệm hình ảnh khác, chụp CT là một loại tia X chụp các mặt cắt ngang của cơ thể (như các lát cắt). Thử nghiệm này chính xác hơn nhiều so với chụp X-quang điển hình.

5. Điều trị viêm tiết niệu

viêm tiết niệu thường do vi khuẩn gây ra, nên bệnh thường được điều trị bằng thuốc kháng sinh hoặc thuốc chống vi trùng. Loại thuốc và thời gian điều trị sẽ phụ thuộc vào các triệu chứng và tiền sử bệnh của cá nhân.

5.1. Sử dụng thuốc kháng sinh

viêm tiết niệu
Có thể dùng thuốc kháng sinh điều trị viêm tiết niệu

Một số loại thuốc kháng sinh thường được sử dụng có thể bao gồm:

  • Nitrofurantoin.
  • Sulfamid (thuốc sulfa).
  • Amoxicillin.
  • Cephalosporin.
  • Trimethoprim / sulfamethoxazole 
  • Doxycycline.
  • Quinolones

Điều rất quan trọng là bạn phải tuân theo hướng dẫn của nhà cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe để dùng thuốc. Đừng ngừng dùng thuốc kháng sinh vì các triệu chứng của bạn biến mất hay bắt đầu cảm thấy tốt hơn. Nếu viêm tiết niệu không được điều trị dứt điểm với đủ đợt kháng sinh, nó có thể tái phát.

Phải luôn hoàn thành toàn bộ quá trình điều trị đối với viêm tiết niệu để đảm bảo rằng tình trạng nhiễm trùng đã khỏi hoàn toàn và giảm nguy cơ phản kháng sinh. Nhớ rằng các triệu chứng nhiễm trùng có thể biến mất trước khi hết bệnh.

5.2. Các khuyến khích khác

Uống nhiều chất lỏng và thường xuyên đi tiểu luôn được khuyến khích đối với những người bị viêm tiết niệu vì điều này giúp loại bỏ vi khuẩn nhanh chóng. Nhiều loại thuốc giảm đau có thể được kê đơn để giảm bớt cơn đau. Đắp một miếng đệm nóng vào lưng hoặc bụng cũng là một lời khuyên hữu ích cho bạn.

Những bệnh nhân viêm tiết niệu không biến chứng thường có thể được chữa khỏi sau 2 đến 3 ngày điều trị.

Viêm tiết niệu phức tạp hơn ở một số người bị suy yếu do một tình trạng khác. Chẳng hạn như mang thai hoặc cấy ghép tim. Bệnh này có xu hướng cần thời gian dùng kháng sinh lâu hơn, thường từ 7 đến 14 ngày.

Để chữa khỏi viêm tiết niệu gây ra bởi các vấn đề trong hệ tiết niệu, vấn đề cơ bản cần được tìm ra và khắc phục. Nếu không được điều trị, những bệnh nhiễm trùng này có thể dẫn đến tổn thương thận.

Nếu bệnh nhân trở bệnh nặng, họ có thể cần phải nhập viện để đảm bảo rằng cơ thể được truyền đủ nước và nhận đúng loại thuốc. Bạn cũng cần đến bệnh viện nếu thuộc một trong những trường hợp sau:

  • Mang thai
  • Người cao tuổi
  • Những người bị ung thư, tiểu đường, đa xơ cứng, chấn thương tủy sống,…
  • Những người bị sỏi thận hoặc những thay đổi khác trong đường tiết niệu của họ
  • Hồi phục sau phẫu thuật đường tiết niệu gần đây

6. Biện pháp chống lại viêm tiết niệu

Nếu bạn đã từng bị nhiễm trùng đường tiết niệu, hẳn bạn biết một lần đã là quá đủ. Tin tốt là bạn hoàn toàn có thể ngăn ngừa viêm tiết niệu. Hãy thử các biện pháp đơn giản sau:

  • Uống nhiều chất lỏng (kể cả nước)
  • Đi tiểu khi bạn cần. Đừng cố nhịn
  • Đi tiểu trước và sau khi quan hệ tình dục
  • Rửa sạch vùng da xung quanh hậu môn và bộ phận sinh dục bằng nước ấm và xà phòng nhẹ nhàng
  • Sử dụng các vật cản như bao cao su và miếng dán nha khoa trong khi quan hệ tình dục
  • Ngoài ra, bất cứ thứ gì chạm vào hoặc đi vào hậu môn của bạn – như ngón tay – cần được rửa kỹ trước khi chạm vào bộ phận sinh dục khác.
viêm tiết niệu
Uống nhiều nước có thể hỗ trợ chống viêm tiết niệu

Nếu bạn bị viêm âm hộ, hãy lau từ trước ra sau sau khi sử dụng phòng tắm và luôn giữ cho âm hộ sạch sẽ và khô ráo. Bạn có thể thực hiện điều này bằng cách mặc đồ lót có đáy quần bằng cotton và không dùng chất tẩy rửa, bột hoặc xịt khử mùi trong âm đạo.

Nếu bạn bị viêm tiết niệu thường xuyên, hãy uống nước ép việt quất (không đường – không phải cocktail nước trái cây có đường) hoặc uống thuốc bổ sung nam việt quất có thể giúp ngăn ngừa chúng. Nếu những điều này không có tác dụng mấy, hãy để bác sĩ cho bạn uống thuốc kháng sinh liều thấp thường xuyên hoặc sau khi quan hệ tình dục. 

7. Kết luận

Viêm tiết niệu là căn bệnh nhiều người gặp phải. Nó dễ mắc và dễ trị. Tuy nhiên nếu trở nặng để thì vô cùng nguy hiểm. Hy vọng bài viết giúp bạn hiểu hơn về căn bệnh này, yên tâm khám bệnh và biết cách bảo vệ bản thân luôn khỏe mạnh.

BÌNH LUẬN

Vui lòng nhập bình luận của bạn
Vui lòng nhập tên của bạn ở đây